VVV Alkmaar Alkmaar Prachtstad NederlandsEnglishDeutschFrancaisEspanolItaliano

Molens

Alkmaar werd gebouwd op de hogere geestrug, de Kennemergeest, omringd door lage gronden en plassen. De stad kent daarom veel poldermolens die de strijd aangingen tegen wateroverlast. Daarnaast zijn er vele molens met een meer economische functie. Op de stadswallen hebben in het verleden vele molens gestaan die het graan tot meel maalden. De stad dankt haar bloei voor een groot deel aan deze molens. Het is de vermelding waard dat in Alkmaar de eerste oliemolen van Nederland heeft gestaan. Vele uitvindingen op molengebied hebben hier plaatsgevonden.

Molens kunnen, afhankelijk van de aandrijving, in drie hoofdgroepen worden verdeeld; rosmolens, watermolens en windmolens. Het Alkmaarse molenbestand telt thans nog 12 windmolens, waarvan 2 stellingmolens en 10 poldermolens (grondzeilers).

De nog aanwezige molens in Alkmaar worden hieronder kort beschreven.

De Eendracht Kruseman van Eltenweg
poldermolen, ronde stenen grondzeiler uit 1771. Deze molen bemaalde vroeger de Eendrachtspolder op de Schermerboezem. Als gevolg van stadsuitbreidingen is de molen vrijwel rondom ingebouwd geraakt. De molen is nog niet zo lang geleden gerestaureerd, er is een houten scheprad geplaatst, dit scheprad is kenmerkend voor de molen.



De Sluismolen Helderseweg 87
poldermolen, eiken achtkant op lage voet, grondzeiler uit 1575/2002. Deze molen bemaalde de Grote Sluispolder. In 2001 is deze molen volledig uitgebrand, hij is nu weer in oude staat hersteld.


De Viaan Havinghastraat 18
poldermolen, eiken achtkant op lage voet, grondzeiler uit 1579. Te samen met een elektrisch gemaal bemaalt deze molen nu nog steeds een groot deel van de Bergermeerpolder. De molen heeft een molenaarswoning maar deze is vermoedelijk nooit bewoond geweest.


Munniken-, Raven en Robonsbosmolen Munnikenboschpolder 5
poldermolen, grenen achtkant op lage voet, grondzeiler uit 1781/1976. De molen is tot 1981 seinmolen van de Schermerboezem geweest. Daartoe was in onttakelde toestand (1931-1976) de molenkap voorzien van een lamp. Sinds 1976 is de molen uitwendig weer compleet en is hij voor bewoning ingericht.


De Geestmolen Hoeverpad 13
poldermolen, eiken achtkant op lage voet, grondzeiler uit 1565. De molen bemaalde de Geestmolenpolder van de Egmondermeer op de Schermerboezem. In het begin van de jaren zestig is in de polder en rond de molen de nieuwbouwwijk ""De Hoef"" verrezen. Als gevolg hiervan is de landschappelijke betekenis van de molen geheel verloren gegaan.


Molen de Groot / Molen van Piet Clarissenbuurt 4
korenmolen, ronde stenen stellingmolen uit 1769. In 1769 verving deze grote stenen molen, molen "de Groot", drie houten standaardmolens. In 1884 komt de molen in het bezit van dhr. C. Piet en omdat de molen al zeer lang familiebezit is staat de molen bekend als de molen van Piet.




't Roode Hert Frieseweg 102
korenmolen, achtkante stellingmolen, uit 1748. Korenmolen 't Roode Hert heeft een rijke historie. Na twee keer afgebrand te zijn, staat er in 1925 weer een korenmolen op dezelfde plaats. Het is de voormalige rijstpeller de Witte Klok die sinds 1748 aan de zuidkant van de Zaanse Schans te Zaandam heeft gestaan.




Ambachtsmolen "achter Oudorp" 't Wuiver 35
strijkmolen, grondzeiler uit 1632. Deze molen bemaalde de Raaksmaatsboezem. Het is een strijkmolen/boezemmolen. Door het geringe hoogteverschil 'streek' de molen als het ware het water weg.
 




De 4 strijkmolens te Oudorp Molenkade 6/9
strijkmolens, grondzeilers gebouwd tussen 1627 en 1630. Langs de Molenkade hebben in totaal zes strijkmolens gestaan. Ze staan bekend als "De Zes Wielen". In 1688 is de meest oostelijke door brand verloren gegaan en is niet herbouwd. De meest westelijke werd gedemonteerd om in het openluchtmuseum te Arnhem weer opgebouwd te worden. Een Engelse bom maakte een einde aan de daar opgeslagen molen.

De strijkmolens langs de Molenkade zijn niet alleen in cultuurhistorisch oogpunt van belang maar vormen samen een begeleiding voor de Zeswielen en Hoornseweg. Ook de molen van Piet en de Viaanse molen vormen door de situering (bij knooppunten/ entrees) structuurbepalende bouwwerken.